De sociale last van risicogebieden

In het jaar 2004 zijn er in het centrum van Leeuwarden 3 "veiligheidsrisicogebieden" aangewezen. Hieronder vallen onder anderen het station en de binnenstad. Maar wat betekent dit eigenlijk, en wie bepaalt uiteindelijk of dit een risicogebied is?

Opkomst en reden

In 2019 werd voor het eerst de veiligheid in de stad geëvalueerd om te kijken of het risicogebied nog nodig was. Hieruit heeft de burgemeester de keuze gemaakt om deze te verlengen aan de hand van de eerdere revaluatie. Wat betekent deze maatregel precies voor mensen die zich in deze gebieden bevinden? Het veiligheidsrisicogebied bevindt zich volgens de officiële cijfers van de gemeente Leeuwarden uit 2024 in 2 zones:

• De binnenstad
• Oud-Oost

Dit is vanaf het station doorgetrokken tot het einde van het Vliet. Deze zouden volgens cijfers van de gemeente Leeuwarden een risicogebied zijn waar extra maatregelen en actie ondernomen moeten worden om de veiligheid en rust te behouden. Maar waarom is dat eigenlijk zo? De reden dat de gemeente aan de cijfers geeft, is redelijk simpel: dit is de plek waar de meeste criminaliteit plaatsvindt in Leeuwarden. De maatregelen zijn daarmee ook erg simpel: preventief fouilleren en meer aanwezigheid van politie en handhaving op straat. Dit heeft ertoe geleid dat er door de jaren heen veel verschillende illegale voorwerpen in beslag zijn genomen, neem bijvoorbeeld messen, keukenmessen, vuurwapens en illegaal vuurwerk. Helaas is pepperspray hier ook onderdeel van. Dit is erg jammer, aangezien dit juist gebruikt wordt voor de veiligheid van vrouwen in andere landen waar het wel legaal is. Maar hoe is dit veiligheidsrisicogebied precies tot stand gekomen en blijft het tot vandaag de dag actief?

Verlenging en resultaat

Het proces tot verlening begint met advies vanuit de politie en het OM welke zones er als risicogebied gezien worden en waarom. Daarna mag de burgemeester zelf bepalen of dit nodig is of niet. Dit betekent dat de burgemeester die niet gekozen is door het volk hier alleen zeggenschap over heeft en dit buiten de gemeenteraad om kan doen, terwijl het effect heeft op meerdere mensen hun individuele levens. Daarnaast heeft de burgemeester met dit besluit de politie en het OM de macht gegeven om mensen massaal preventief te gaan fouilleren in deze aangewezen zones. Vorig jaar was zo'n massale fouilleringactie maar liefst 6 keer uitgevoerd! Wanneer deze "willekeurige" fouilleeracties uitgevoerd worden, zal de politie altijd beweren dat hierbij niet wordt geprofileerd of gediscrimineerd, maar dat is bijna onmogelijk te voorkomen. Dit komt omdat wat er wordt gezien als verdacht gedrag niet willekeurig is en dus vaak gelinkt is aan een bepaalde groep mensen. (https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-asiel-migratie-en-integratie/hoe-verschillen-veiligheid-en-criminaliteit-naar-herkomst-) Zoals in deze statistieken te zien is, worden Nederlanders met ouders uit het buitenland vaker van misdrijf verdacht dan Nederlanders met binnenlandse ouders. Dit betekent niet dat deze automatisch schuldig zijn. Daarnaast is fouilleren ook nog eens een schending van lichamelijke integriteit, die blijkbaar in de naam van "veiligheid" uitgevoerd mag worden tegen je wil in. En na dit alles is er geen concreet bewijs dat de dalende criminaliteitscijfers te danken zijn aan het fouilleren. Maar wordt dit wel gebruikt als excuus om de aanwezigheid, bevoegdheden en het budget van de politie te verhogen voor de veiligheid van deze zones? Op deze manier worden alleen maar de gevolgen van criminaliteit "opgelost" en niet de oorzaak.

Reden tot verandering

Wij roepen op tot verandering in deze manier van gaan. In plaats van het schenden van mensenrechten en het etnisch profileren van onze minderheden in een onuitputtelijke jacht op criminaliteit, moeten wij ons gaan afvragen waarom mensen dit pad kiezen in hun leven. Zelden gaan mensen het criminele pad op voor hun plezier, maar juist omdat ze worden achtergelaten en onderdrukt in onze samenleving. Kijkend naar de algemene statistieken van Nederland zie je dat Leeuwarden nog steeds achterloopt op armoede. Wij vinden dat onze gemeente zich meer op de armoedekloof moet focussen door bijvoorbeeld meer te wijzen op betaalbare woningen en ontmoetingsplekken te maken voor jongeren om samen te komen. Dus STOP preventief fouilleren!